सिंहदरबारको नयाँ भवनमा पहिलो संसद् बैठकको तयारी, ३० दिनभित्र अधिवेशन आह्वान हुनैपर्ने

काठमाडौँ । फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको मतगणना सम्पन्न भएसँगै मुलुक नयाँ सरकार गठन र संसदीय प्रक्रियाको तयारीमा जुटेको छ। निर्वाचन आयोगले समानुपातिकतर्फको समेत मतगणना सकेर सिट बाँडफाँटको अन्तिम तयारी गरिरहेको छ।

यस पटकको निर्वाचनबाट ६ वटा दलले ‘राष्ट्रिय दल’को मान्यता पाएका छन्। निर्वाचनको नतिजा र आगामी प्रक्रियाका मुख्य बुँदाहरू यस प्रकार छन्:

१. चुनावी नतिजा र शक्ति सन्तुलन

प्रत्यक्ष र समानुपातिक दुवैतर्फ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले ऐतिहासिक सफलता हासिल गरेको छ।

यस नतिजा अनुसार रास्वपा दुई-तिहाइ बहुमत (१८४ सिट) बाट मात्र २ सिटले पछि देखिएको छ।

२. संसद् अधिवेशन र सरकार गठनको कानुनी प्रक्रिया

• अधिवेशन आह्वान: संविधानको धारा ९३ अनुसार, निर्वाचनको अन्तिम परिणाम घोषणा भएको ३० दिनभित्र राष्ट्रपतिले संसद् अधिवेशन आह्वान गर्नुपर्नेछ।
• शपथ ग्रहण: ज्येष्ठ सदस्यले राष्ट्रपतिबाट शपथ लिएपछि अन्य सांसदहरूलाई शपथ गराउने परम्परा छ। सभामुख चयन नभएसम्म ज्येष्ठ सदस्यले नै बैठकको अध्यक्षता गर्नेछन्।
• सरकार गठन: रास्वपा स्पष्ट बहुमतसहितको ठुलो दल बनेकाले संसदीय दलको नेता चयन लगत्तै सरकार गठनको प्रक्रिया सुरु हुनेछ।

३. नयाँ संसद् भवनमा पहिलो बैठकको तयारी

यस पटकको संसद् बैठक सिंहदरबारभित्र निर्माणाधीन नयाँ भवनमा बस्ने तयारी भइरहेको छ। नयाँ वानेश्वरस्थित पुरानो संसद् भवन भदौको प्रदर्शनका क्रममा क्षतिग्रस्त भएपछि सरकारले सिंहदरबारको भवनलाई प्राथमिकता दिएको हो।

• भवनको अवस्था: २०७६ बाट सुरु भएको भवनको ९३ प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ। ५ पटक म्याद थपिए पनि निर्माण पूर्ण भइसकेको छैन, तर बैठक सञ्चालन गर्न मिल्ने गरी हल तयार गरिने बताइएको छ।

४. सांसद चयन प्रक्रिया

• निर्वाचन आयोगले समानुपातिकतर्फको सिट सङ्ख्या यकिन गरेपछि दलहरूलाई बन्दसूची (गत पुस १३ र १४ मा बुझाइएको) बाट सांसद छनोट गर्न समय दिनेछ। आयोगले प्रतिवेदन बुझाएपछि मात्र औपचारिक रूपमा सबै प्रक्रियाले पूर्णता पाउनेछन् ।