काठमाडौँ । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का संस्थापक महासचिव पुष्पलाल श्रेष्ठको ४८औँ स्मृति दिवस आज देशका विभिन्न स्थानमा विविध कार्यक्रम गरी मनाइँदै छ।
नेकपा (एमाले) लगायतका विभिन्न वामपन्थी तथा कम्युनिस्ट घटकहरूले उनको योगदानको स्मरण गर्दै श्रद्धाञ्जली सभा, विचार गोष्ठी एवं स्मृति कार्यक्रमहरू तय गरेका छन्।
वि.सं. १९८१ असार १५ गते रामेछापको भँगेरीमा पिता भक्तलाल र आमा तुलसीकुमारीका माहिला छोराका रूपमा जन्मिएका पुष्पलाल सहिद गंगालाल श्रेष्ठका भाइ हुन्। राणाशाही विरुद्धको संघर्षका क्रममा भारतमा निर्वासनमा रहँदा नै उनले नेपालमा वामपन्थी राजनीतिको जग बसालेका थिए।
मार्क्सवादी विचारधारालाई नेपाली भूमिमा स्थापित गर्न ठूलो योगदान दिएका पुष्पलालले कार्ल मार्क्स र फ्रेडरिक एंगेल्सद्वारा लिखित ऐतिहासिक ‘कम्युनिस्ट मेनिफेस्टो’ (कम्युनिस्ट घोषणापत्र) को पहिलोपटक नेपाली भाषामा अनुवाद गरेका थिए। त्यसका साथै आफ्ना विचारोत्तेजक कृति र लेखहरूमार्फत नेपाली समाजको वर्ग विश्लेषण गर्दै सिद्धान्त र व्यवहारलाई जोड्ने काम उनले गरे।
नेकपा गठन हुनुभन्दा अगाडि वि.सं. १९९८ मा प्रेमबहादुर कंसाकार, शम्भुराम श्रेष्ठ, सूर्यबहादुर भारद्वाज र रामराजासँग मिलेर उनले ‘नेपाली प्रजातान्त्रिक संघ’ को स्थापना गरेका थिए। पछि वि.सं. २००६ वैशाखमा निरञ्जनगोविन्द वैद्य, नारायणविलास जोशी, नरबहादुर कर्माचार्य र मोतीदेवी शाक्यलाई समेटेर भारतको कोलकातामा उनले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको जग हालेका थिए।
राजनीतिक रूपमा दूरदर्शी मानिने पुष्पलालले निरङ्कुश पञ्चायती व्यवस्था ढाल्नका लागि नेपाली कांग्रेसजस्ता प्रजातान्त्रिक शक्ति र वामपन्थीहरू मिलेर संयुक्त जनआन्दोलन गर्नुपर्छ भन्ने विचार अघि सारेका थिए। यही ‘संयुक्त जनआन्दोलन’ को कार्यदिशा पछि २०४६ सालको परिवर्तनको मुख्य आधार बनेको मानिन्छ।
लामो समयदेखि मुटुरोगबाट पीडित पुष्पलालको वि.सं. २०३५ साउन ७ गते भारतको नयाँदिल्लीस्थित अल इन्डिया इन्स्टिच्युट अफ मेडिकल साइन्सेज (एम्स) मा उपचारका क्रममा निधन भएको थियो। आज उनको योगदानको सम्मान गर्दै नेकपा (एमाले) को राजधानी प्रदेश कमिटीका साथै अन्य वामपन्थी दलहरूले पुष्पलालको विचार र व्यक्तित्वबारे विशेष चर्चा गर्दै दिवस मनाइरहेका छन्।
