काठमाडौँ । तिहार पर्वअन्तर्गत आज हिन्दु धर्मावलम्बीहरूले घरघरमा गाईको निष्ठापूर्वक पूजाआजा गरी मीठा परिकार खान दिएर गौमाताप्रति कृतज्ञता ज्ञापन गर्दैछन् ।
वैदिक सनातन कालदेखि नै नेपालमा गाईलाई अति पवित्र र पूजनीय प्राणीको रूपमा सम्मान गर्ने अनुपम परम्परा रहिआएको छ । यसै क्रममा आज तिहारको अवसर पारेर देशभरका नागरिकहरूले गाईको पूजा गरी विभिन्न मिष्ठान्न परिकारहरू खानेकुरा खुवाउने गरेका छन् । आफ्नै घरमा गाई पालेका परिवारहरूले प्राङ्गणमै विधिपूर्वक पूजा गर्दछन् भने घरमा गाई नहुनेहरू नजिकैका गौशालामा पुगेर श्रद्धापूर्वक गाईको दर्शन र पूजा गर्ने प्रचलन छ ।
मानव जीवनमा गाईको दूधलाई आमाको दूधसरह नै पौष्टिक र अमृततुल्य मानिन्छ । यसै कारण यसलाई आदरपूर्वक ‘गौमाता’ भनी सम्बोधन गरिन्छ । धार्मिक तथा सांस्कृतिक दृष्टिले मात्र नभई व्यावहारिक रूपमा पनि गाईका गोबर, मूत्र, दूध र घिउजस्ता पञ्चगव्यका सामग्रीहरू हरेक प्रकारका धार्मिक अनुष्ठान, पूजाआजा तथा यज्ञयागादि सम्पन्न गर्न अनिवार्य मानिन्छन् । यसबाहेक गाईको घिउलाई विभिन्न आयुर्वेदिक औषधिको रूपमा समेत प्रयोग गर्ने गरिएको पाइन्छ ।
धार्मिक ग्रन्थ तथा जनविश्वासअनुसार साउन शुक्ल पूर्णिमाका दिन आफ्नो दाहिने हातमा बाँधिएको रक्षाबन्धन (डोरो) आज गाईको पुच्छरमा बाँधिदिनाले मरणोपरान्त स्वर्गको यात्रा गर्दा वैतरणी नदी पार गर्न गाईले नै सहयोग गर्ने दृढ जनविश्वास रहिआएको छ ।
