काठमाडौँ, १४ फागुन (२०८२) । म्याग्दीबाट स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका पूर्व शिक्षामन्त्री एवं आविष्कारक महावीर पुनले देशमा ‘प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी प्रधानमन्त्री’ को व्यवस्था भए आफू देशको नेतृत्व लिन तयार रहेको घोषणा गरेका छन्। सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्दै उनले यस्तो प्रणाली आए आफूले प्रधानमन्त्रीमा उम्मेदवारी दिने र जित्नेमा समेत पूर्ण विश्वास व्यक्त गरेका हुन्।
१. प्रत्यक्ष कार्यकारी र दुई तिहाइको रणनीति
पुनले वर्तमान संसदीय प्रणालीमा पुराना दलहरूको सिन्डिकेट रहेको दाबी गर्दै संरचनात्मक परिवर्तनका लागि ‘प्रत्यक्ष कार्यकारी’ मोडेल अपरिहार्य रहेको बताए। यद्यपि, पुराना दलहरूले यो व्यवस्था सहजै ल्याउन नदिने भएकाले नयाँ शक्तिहरूले दुई तिहाइ बहुमत ल्याउनुपर्ने उनको तर्क छ।
२. ‘बालेन-रवि-कुलमान-हर्क’ एकताको सूत्र
पुनले नयाँ शक्ति र स्वतन्त्र अभियन्ताहरू टुक्रा-टुक्रामा विभाजित हुँदा पुनः पुरानै शक्तिहरू हाबी हुने खतरा औँल्याएका छन्। उनले निम्न चार हस्तीहरूबीच सहकार्य हुनुपर्नेमा जोड दिए:
- रवि लामिछाने (रास्वपा)
- बालेन शाह (काठमाडौँका पूर्व मेयर)
- कुलमान घिसिङ (विद्युत् प्राधिकरणका पूर्व निर्देशक)
- हर्क साम्पाङ (धरानका पूर्व मेयर)
उनले कडा शब्दमा चेतावनी दिएका छन्— “राजनीति नै गर्ने हो भने झगडा नगर, संयुक्त मोर्चा बनाऊ। यदि एकता भएन भने यो चुनावपछि पनि उस्तै सरकार बन्छ।”
राजनीतिक विश्लेषण : महावीर पुनको गम्भीर चेतावनी
विश्लेषकको नजरमा पुनको सन्देशका तीन आयाम :
१. ‘नयाँ’ भित्रको फुट र अहंकारमा प्रहार: महावीर पुनले स्पष्ट रूपमा अहिलेका नयाँ शक्तिहरू (विशेषगरी रास्वपा र बालेन पक्ष) बीच देखिएको इगो र टकराबलाई निशाना बनाएका छन्। उनले बुझेका छन् कि ‘स्प्लिट भोट’ (मत विभाजन) ले अन्ततः पुराना दलहरूलाई नै फाइदा पुर्याउँछ।
२. कार्यकारी प्रधानमन्त्रीको एजेन्डा: नेपालमा लामो समयदेखि बहस भइरहेको प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारीको मुद्दालाई पुनले पुनः सतहमा ल्याएका छन्। यसले राजनीतिक स्थिरता खोजिरहेका युवा मतदाताहरूलाई आकर्षित गर्न सक्छ।
३. स्वतन्त्र मोर्चाको वकालत: म्याग्दीबाट आफैँ उम्मेदवार बनेका पुनले आफ्नो जितभन्दा पनि देशव्यापी ‘परिवर्तनको लहर’ लाई महत्त्व दिएका छन्। उनले नयाँ शक्तिहरूलाई ‘सत्ताको छिनाझपटी’ भन्दा माथि उठेर ‘संयुक्त मोर्चा’ बनाउन दबाब दिएका हुन्।
सम्पादकीय टिप्पणी
महावीर पुन जस्तो निष्कलङ्क छवि भएको व्यक्तित्वले राजनीतिमा संयुक्त मोर्चाको कुरा गर्नुले निर्वाचनको अन्तिम घडीमा नयाँ शक्तिहरूमाथि ठुलो नैतिक दबाब सिर्जना गरेको छ ।
