काठमाडौँ । परम्परागत राजनीतिक दलहरूको भाषण र आश्वासनबाट वाक्क भएका नेपाली जनताका माझ अहिले श्रम र उत्पादनमा आधारित एउटा नयाँ वैकल्पिक धारको उदय भएको छ ।
धरान उपमहानगरपालिकाको नेतृत्व सम्हालिसकेका श्रम संस्कृति पार्टीका अध्यक्ष हर्क साम्पाङले आफ्नो मौलिक कार्यशैली र ‘हर्कवाद’ मार्फत राजनीतिलाई केवल कुरामा मात्र होइन, काममा उतारेर देखाएका छन् । आफैँ ढुङ्गा बोक्ने र बिरुवा रोप्ने जस्ता भुइँतहका काममा प्रत्यक्ष संलग्न भएर उनले नेपाली राजनीतिमा एउटा भिन्नै मानक स्थापित गरेका हुन् ।
यो नयाँ राजनीतिक लहर स्थापित शक्तिहरूको असफलताको उपज मान्न सकिन्छ । जब राज्यले नागरिकका आधारभूत आवश्यकता पूरा गर्न सक्दैन, तब जनताले हर्क साम्पाङ जस्ता ‘साझा र भुइँमान्छे’ नेताको खोजी गर्छन् । उनले श्रमलाई प्रतिष्ठाको विषय बनाएर समाजको तल्लो वर्गमा राजनीतिप्रति एउटा नयाँ अपनत्व जगाउन सफल भएका छन् । विशेष गरी वैदेशिक रोजगारीमा रहेका युवा र स्वदेशमै पसिना बगाउने श्रमिकहरूका बीच उनको लोकप्रियता चुलिएको छ । डिजिटल सञ्जाललाई प्रभावकारी ढङ्गले उपयोग गर्दै उनले भौतिक श्रमिक र प्रविधिमा जोडिएका युवाहरूलाई एउटै वैचारिक सूत्रमा बाँध्ने प्रयास समेत गरेका छन् ।
यद्यपि, साम्पाङको राजनीतिक यात्रामा व्यक्तिगत करिश्मा जति बलियो छ, संस्थागत संरचना र टिमवर्कको अभाव भने उति नै खट्किएको देखिन्छ । उनको कतिपय ‘म-केन्द्रित’ स्वभाव र जिद्दीपनले गर्दा पार्टीका अन्य उम्मेदवारहरू ओझेलमा परेको विश्लेषण समेत हुने गरेको छ । साथै, सामाजिक सञ्जालको अत्यधिक प्रयोगले कहिलेकाहीँ उनको गम्भीर राजनीतिक व्यक्तित्वलाई विवादमा समेत तान्ने गरेको छ । राजनीतिमा दीर्घकालीन सफलता पाउन व्यक्तिगत लोकप्रियता मात्र पर्याप्त हुँदैन, त्यसका लागि वैचारिक स्पष्टता र सामूहिक नेतृत्वको परिपक्वता अनिवार्य हुन्छ ।
आगामी फागुन २१ को निर्वाचन साम्पाङको यो ‘श्रम संस्कृति’ र नयाँ मोडलका लागि अग्निपरीक्षा साबित हुने देखिन्छ । कोशी प्रदेशको राजनीतिक गणितमा उनले पार्न सक्ने प्रभावले ठूला दलहरूलाई समेत सशङ्कित बनाएको छ । यदि उनले स्वतन्त्र र असन्तुष्ट मतदाताको ठूलो हिस्सालाई समेट्न सके भने उनी आगामी सत्ता समीकरणमा ‘किङमेकर’ को भूमिकामा समेत देखिन सक्छन् । उनको स्वच्छ छवि र जनस्तरको सम्बन्ध जति प्रशंसनीय छ, अबको चुनावी नतिजाले नै उनको राजनीतिक भविष्यको वास्तविक दिशा तय गर्नेछ ।
