काठमाडौँ । काठमाडौँ महानगरपालिकाले विद्यार्थी र बिरामीको स्वास्थ्यमाथि खेलबाड गर्ने विद्यालय तथा अस्पतालका क्यान्टिनहरूलाई कारबाहीको दायरामा ल्याएको छ। महानगर र खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागको संयुक्त टोलीले गरेको अनुगमनका क्रममा काठमाडौँका नाम चलेका शैक्षिक र स्वास्थ्य संस्थाहरूका क्यान्टिनमा अस्वास्थ्यकर अवस्था भेटिएको हो।
अनुगमन गरिएका मुख्य संस्थाहरू
टोलीले हालसम्म निम्न विद्यालय र अस्पतालका क्यान्टिनहरूको सूक्ष्म अनुगमन गरिसकेको छ:
- पशुपति मित्र माध्यमिक विद्यालय, चावहिल : यहाँको ‘जानकी किचेन’ र विद्यार्थीको दिवा खाजा बनाउने भान्छामा अनुगमन गरिएको थियो।
- श्रम राष्ट्रिय माध्यमिक विद्यालय, कुमारीगाल ।
- शिवपुरी माध्यमिक विद्यालय, महाराजगञ्ज : यहाँ सञ्चालित ‘नमो फुड कोड’ क्यान्टिनको निरीक्षण गरिएको छ।
- रत्नराज्य माध्यमिक विद्यालय, बानेश्वर ।
- के.एम.सी. अस्पताल, सिनामंगल : यहाँको ‘ग्रीन बड्स बेकरी क्याफे’ क्यान्टिनमा कैफियत भेटिएको छ।
- भरोसा अस्पताल, बानेश्वर: यहाँ सञ्चालित ‘सुदूरपश्चिम भोजनालय एण्ड खाजा घर’ मा अनुगमन गरिएको हो।
भेटिएका मुख्य कमजोरीहरू
खाद्य निरीक्षक दृष्टि ढकालका अनुसार अनुगमनका क्रममा अधिकांश क्यान्टिनमा फ्राइड तेलको टिपिएम भ्यालु मापदण्ड विपरीत पाइएको छ। यस्तै, लुगा धुने ठाउँ र खाना पकाउने ठाउँ सँगै हुनु, तयारी खाना नछोपी राख्नु र फोहोर व्यवस्थापनमा चरम लापर्बाही गर्नु यी क्यान्टिनका साझा समस्या हुन्। कतिपय ठाउँमा अखाद्य वस्तुको अनियन्त्रित प्रयोग भएको भेटिएपछि टोलीले ती वस्तुहरू घटनास्थलमै नष्ट समेत गरेको छ।
सुधारका लागि महानगरको रणनीति
महानगरले केवल अनुगमन मात्र नगरी सुधारका लागि ‘मिल नर्स’ हरूलाई परिचालन गरेको छ। ३४ वटा सामुदायिक विद्यालयका २३ नर्ससहित ४५ जनालाई सुरक्षित खाना ह्यान्डलिङ र पोषण सम्बन्धी विशेष तालिम दिइएको महानगरका फुड टेक्नोलोजिष्ट भारती अधिकारीले जानकारी दिनुभयो।
महानगरले कक्षा १० सम्मका विद्यार्थीलाई दिवा खाजा उपलब्ध गराउँदै आएको सन्दर्भमा, क्यान्टिनको गुणस्तरमा कुनै सम्झौता नगर्ने र निर्देशन अटेर गर्नेलाई कानुनी कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको छ।
