रुपन्देही । रुपन्देहीको कञ्चन गाउँपालिकाले सामुदायिक विद्यालयका विद्यार्थीहरूको स्वास्थ्य र पोषणमा सुधार ल्याउन दिवा खाजामा विशेष पहल सुरु गरेको छ ।
गाउँपालिकाले बालबालिकाको वृद्धि विकास र शिक्षण सिकाइ क्षमता बढाउने उद्देश्यले दिवा खाजा कार्यक्रममा पौष्टिक तत्वयुक्त ‘सुन्तला रङको सखरखण्ड’ समावेश गर्ने नीति अघि सारेको हो । विटामिन ‘ए’ को प्रचुर मात्रा पाइने यो खाद्यान्नले बालबालिकालाई कुपोषणबाट जोगाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास लिइएको छ ।
गाउँपालिकाका अध्यक्ष नवराज ढकालका अनुसार हाल पालिकाभित्रका १९ वटा सामुदायिक विद्यालयमा यो कार्यक्रम कार्यान्वयनमा आइसकेको छ । सामुदायिक मात्र नभई संस्थागत (निजी) विद्यालयका प्रधानाध्यापक तथा सञ्चालकहरूसँग पनि यस विषयमा छलफल भइरहेकाले आगामी दिनमा पालिकाभरिका बालबालिकामा देखिने कुपोषणको समस्या न्यूनीकरण हुने अपेक्षा गरिएको छ । यस कार्यक्रमका लागि बाहिरबाट बीउ मगाएर सुरुमा गाउँपालिकाका ७ जना व्यावसायिक किसानलाई खेती गर्न लगाइएको थियो । उक्त खेतीको पहिलो चरणको उत्पादन वैशाखको अन्तिम र जेठको पहिलो साता भित्रिएसँगै अहिले विद्यालयहरूमा विद्यार्थीलाई दिवा खाजाका रूपमा सुन्तला रङको सखरखण्ड दिन थालिएको हो ।
दिवा खाजामा स्थानीय उत्पादनलाई नै प्राथमिकता दिँदा एकातिर बालबालिकाले ताजा र पोषिलो खान पाउने र अर्कोतिर स्थानीय किसानहरूको आम्दानीमा समेत वृद्धि हुने अध्यक्ष ढकालले बताउनुभयो । हाल ती ७ जना किसानसहित स्थानीय महिला समूह र महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकाहरूलाई पनि यसको बीउ वितरण गरिएको छ । गाउँपालिकाले आगामी दिनमा यो उत्पादन कार्यक्रमलाई समुदाय स्तरमै व्यापक रूपमा विस्तार गर्ने योजना बनाएको छ ।
हेलेन केलर संस्थाको प्राविधिक सहयोगमा बङ्गलादेशबाट बीउ मगाएर नेपालमा यसको व्यावसायिक खेती सुरु गरिएको परियोजना संयोजक भिमा पराजुलीले जानकारी दिनुभयो । यस खेती र यसको उपयोगिताका बारेमा बुझाउन गाउँपालिकाका १९ वटै विद्यालयका दिवा खाजा सम्पर्क शिक्षकहरूलाई आवश्यक तालिमसमेत प्रदान गरिसकिएको छ ।
