काठमाडौँ । हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको महान् पर्व फागु पूर्णिमा अर्थात् होली नेपाल र भारत लगायत विश्वका विभिन्न स्थानमा हर्षोल्लासका साथ मनाइँदै छ ।
आपसी मनमुटाव र शत्रुता त्यागेर भ्रातृत्व तथा खुसीयाली साटासाट गरिने यो पर्वलाई विशेष गरी रंगहरूको उत्सवका रूपमा लिइन्छ । समाजमा रंगीन उमंग छर्ने यो पर्व केवल रमाइलोमा मात्र सीमित नभई यसले गहिरो पौराणिक र आध्यात्मिक सन्देश समेत बोकेको छ । एक–अर्कालाई रंग दलेर र खुसी साटासाट गरेर मनाइने यो परम्पराले समाजमा सकारात्मक ऊर्जा सञ्चार गर्ने विश्वास गरिन्छ ।
होली मनाउनुको मुख्य धार्मिक आधार त्रेता युगमा दानवीय प्रवृत्तिको अन्त्य र मानवताको विजयसँग जोडिएको छ । पौराणिक कथा अनुसार, घमण्डी दैत्यराज हिरण्यकशिपुले भगवान् ब्रह्माबाट अजेय हुने वरदान पाएपछि आफूलाई नै ईश्वर घोषणा गरी अत्याचार सुरु गरेका थिए । तर, उनकै सुपुत्र प्रल्हाद भने भगवान् विष्णुका अनन्य भक्त निस्किए । आफ्नै छोराले आफ्नो आराधना नगरेको रिसमा हिरण्यकशिपुले प्रल्हादलाई मार्न अनेकौँ षड्यन्त्र बुने । यसै क्रममा आगोले पोल्न नसक्ने वरदान पाएकी आफ्नी बहिनी होलिकाको काखमा प्रल्हादलाई राखेर आगो लगाउन लगाइयो । तर, दैवी शक्तिको प्रभावले होलिका आफैँ जलेर भष्म भइन् भने भक्त प्रल्हाद सुरक्षित रहे । यही होलिका दहन भएको खुसीयालीमा फागु पूर्णिमा मनाउन थालिएको हो ।
यो पर्वले हामीलाई जस्तोसुकै शक्तिशाली भए पनि घमण्ड र नकारात्मक सोचको अन्त्य निश्चित छ भन्ने शाश्वत सत्य सिकाउँछ । हिरण्यकशिपुको अत्याचारको अन्त्य गर्न अन्ततः भगवान् विष्णुले आधा मानव र आधा सिंहको नरसिंह अवतार लिएर उनको संहार गर्नुभएको थियो । हाम्रा हरेक पर्वले समाजलाई सकारात्मक मार्गमा लाग्न प्रेरित गर्ने गर्दछन् ।
विशेष गरी विद्यार्थीहरूका लागि यो पर्वले अनुशासित हुने, गुरु र अग्रजको सम्मान गर्ने तथा साथीभाइबीच भेदभाव नगरी सत्कर्मको मार्गमा लाग्ने शिक्षा प्रदान गर्छ । रंगहरूको यो मिलनले सबैको जीवनमा नयाँ उमंग ल्याओस् र समाजमा शान्ति र एकताको सन्देश फैलाउन सकोस् भन्ने नै यसको मूल मर्म हो ।
