काठमाडौँ, ११ फागुन । तपाईँ आफैँ धूम्रपान गर्नुहुन्न, तर तपाईँको छेउमा बसेर कसैले चुरोट पिइरहेको छ भने तपाईँ पनि उत्तिकै जोखिममा हुनुहुन्छ। यसलाई चिकित्सा भाषामा ‘प्यासिभ स्मोकिङ’ वा ‘सेकेन्ड ह्यान्ड स्मोकिङ’ भनिन्छ । पछिल्ला अध्ययनहरूले यसलाई मन्द विषको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
धुवाँमा लुकेको विषाक्त संसार
चुरोटको धुवाँमा ७ हजारभन्दा बढी रासायनिक तत्वहरू हुन्छन् । तीमध्ये :
-
कम्तीमा ६९ प्रकारका तत्वहरूले सिधै क्यान्सर उत्पन्न गराउँछन् ।
-
यो धुवाँ बन्द कोठा, कार्यालय वा सवारी साधनभित्र घण्टौँसम्म हावामा तैरिरहन सक्छ ।
शरीरमा पर्ने तत्काल र दीर्घकालीन असर
प्यासिभ स्मोकिङको सम्पर्कमा आएको ३० मिनेटभित्रै शरीरले प्रतिक्रिया जनाउन थाल्छ ।
-
मुटुमा असर : निकोटिन र कार्बन मोनोअक्साइडले रक्तनलीको भित्री तहमा क्षति पुर्याउँछ। यसले मुटु रोग, हार्ट अट्याक र कोरोनरी रोगको जोखिम २५ देखि ३० प्रतिशतसम्म बढाइदिन्छ ।
-
फोक्सोको समस्या : धुवाँले फोक्सोका कोषिकामा प्रहार गर्दा अस्थमा (दम), ब्रोंकाइटिस र COPD (फोक्सो फुल्ने रोग) जस्ता समस्या निम्त्याउँछ ।
-
क्यान्सर : फोक्सोको क्यान्सर मात्र होइन, यसले अन्य अङ्गहरूमा पनि ट्युमर पलाउने जोखिम बढाउँछ ।
सबैभन्दा बढी जोखिममा को?
प्यासिभ स्मोकिङले समाजका संवेदनशील वर्गलाई सबैभन्दा बढी प्रहार गर्छ:
-
बालबालिका : उनीहरूको फोक्सो विकासकै क्रममा हुने भएकाले यसले निमोनिया, कानको संक्रमण र अचानक शिशु मृत्यु (SIDS) को जोखिम बढाउँछ।
-
गर्भवती महिला : समयपूर्व प्रसूति हुने वा जन्मकै समयमा बच्चाको तौल कम हुने जस्ता जटिलता देखिन सक्छन्।
-
वृद्धवृद्धा : पहिलेदेखि नै श्वासप्रश्वासको समस्या भएका वृद्धवृद्धाका लागि यो धुवाँ घातक सिद्ध हुन्छ।
बच्ने कसरी?
स्वास्थ्यकर्मीहरूका अनुसार यसबाट जोगिने एक मात्र अचुक उपाय भनेको धुवाँमुक्त वातावरण हो।
सुझाव: घरभित्र कसैलाई पनि धूम्रपान गर्न नदिनुहोस्। सार्वजनिक स्थलमा ‘धूम्रपान निषेध’ को नियमलाई कडाइका साथ पालना गर्नुहोस् र अरूलाई पनि सचेत गराउनुहोस्। तपाईँको एउटा सानो सतर्कताले तपाईँको परिवारको अमूल्य स्वास्थ्य जोगाउन सक्छ।
